ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΟΣ

«΄Αγρυπνος έσο τον νούν’ συγγενής γαρ του αληθινού θανάτου ο περί

τούτον ύπνος».
Εάν η σωματική και ψυχική αγωγή είναι απαραίτητα στοιχεία διά δημιουργία ενός χαρακτήρος, δεν παύει να είναι εξίσου αναγκαία και η πνευματική αγωγή, χωρίς αυτήν δεν μπορεί να συμπληρωθεί η εκ παραλλήλου άσκησης και των τριών αρχών του ανθρώπου και η επιτυχία της ποθητής αρμονίας μεταξύ των συστατικών του.
Με τον όρον «πνευματική αγωγή» δεν νοείτε βεβαίως η απόκτησης γνώσεων διά παρακολουθήσεως «ανωτέρας» πανεπιστημιακής μορφώσεως. Οι σπουδές αυτές, όσον και αν είναι αναγκαίες και απαραίτητοι διά τον κοινωνικόν άνθρωπον, δεν θα μας απασχολήσουν εδώ. Είναι βέβαιον ότι διά μιάς ανωτέρας μορφώσεως οι πνευματικές ικανότητες του επιστήμονος αναπτύσσονται και εθίζονται είς το θετικώς σκέπτεσθαι, είς τον τρόπον του συλλογίζεσθαι ορθώς, το πνεύμα εμπλουτίζεται διά γνώσεων απαραιτήτων διά την κατανόηση των φαινομένων και των νόμων της περιβαλλούσης εμάς φύσεως. Η επιστημονική αύτη εκπαίδευσης μακράν από του να στερείται σημασίας και να είναι ανωφελής – όπως μερικοί μη επιστήμονες κατά το πλείστον με περισσή αφέλεια διατείνονται – προσδίδει τουναντίον είς το πνεύμα την τροφήν η οποία χρειάζεται και ευρύνει τους ορίζοντες της διανοίας.
Δεν πρέπει όμως να μπερδεύομε την διανοητική με την πνευματική. Διότι η διανοητικότητα είναι μία των ιδιοτήτων του πνεύματος, πλείστες δε άλλες δραστηριότητες, θα λέγαμε άπειροι, παραμένουν είς τον συνήθη άνθρωπον ανεκδήλωτες και ατροφικές. Οι δυνητικότητες αυτές του πνεύματος είναι επίσης καλλιεργήσιμοι με την βοήθεια ειδικών ασκήσεων και ειδικής προπονήσεως του πνεύματος ως προς τον τρόπον του σκέπτεσθαι και ενεργείν. Μερικές εξ αυτών θα αναφερθούν ενταύθα :
1.-  ΔΙΑΚΡΙΣΗΣ
Διάκρισης μεταξύ του πραγματικού και του μη πραγματικού, μεταξύ του διαρκούς και του προσκαίρου, του επιφανειακού από του εσωτερικού, του αιωνίου από του εφήμερου.
2.-  ΑΥΤΟΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΤΟΥ ΝΟΥ
Δι’ αυτής εννοούμε την προσήλωση της σκέψεως μας εφ’ ενός θέματος που μας απασχολεί. Ο νούς μας όλως ασυνήθιστος διά μίαν τέτοια προσπάθεια, περισπάται και μεταπηδά από του ενός θέματος είς το άλλο. Ελλείπει η κατεύθυνσης, ελλείπει η πειθαρχία του νού. Πρέπει λοιπόν είς το σημείο αυτό να συνηθίσουμε. Κάθε ώρα διαθέσιμο, ο νούς πρέπει να κατευθύνεται επί του προβλήματος το οποίον θέλομε να επιλύσουμε και να το σκέπτεται διαρκώς. Αδιακόπως η προσοχή μας θα περισπάται αλλαχού, όπως όμως ένα κακομαθημένο παιδί πρέπει συνεχώς να το επαναφέρωμε είς τον δρόμο του.
3.-  ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΚΕΨΕΩΝ
Μία των σπουδαιοτάτων ασκήσεων, είναι ο συνεχείς έλεγχος κατά πόσον οι πράξεις μας συμφωνούν προς τον φυσικό νόμο και κατά πόσον είναι συντελεστικές είς την ψυχική και νοητική μας πρόοδο.
΄Ολες αι πράξεις μας πρέπει να εμπνέονται υπό του νόμου του καθήκοντος και του νόμου της ελευθερίας. Δεν πρέπει να κάνουμε κάτι διότι αναμένομε κάποια ανταμοιβή, αλλά διότι οφείλομε να το πράξωμε ως άνθρωποι. Δεν πρέπει να δυστάζωμε να αναγνωρίσωμε ως κακήν μίαν πράξη μας, αλλ’ ελεύθερα να κρίνωμε αυτήν και μεταμελούμενοι ειλικρινώς να φροντίζωμε όπως μη την επαναλάβωμε.
Αλλά δεν είναι μόνον αι πράξεις μας επί των οποίων πρέπει να επιβάλλωμε αυστηρόν έλεγχον, αλλά και αυτές οι σκέψεις μας. Η Ελληνική Φιλοσοφία διδάσκει ότι πάσα σκέψη ανθρωπίνη, δημιουργεί ανάλογον εικόνα στον νοητικό επίπεδο, η οποία αναλόγως του περιεχομένου της, δύναται να ανακλάση τόσον σ’ εμάς, όσον και επί του περιβάλλοντος μας, ευνοϊκές ή δυσμενείς επιδράσεις. Όσον μία ευγενής και αλτρουϊστική σκέψης έχει αγαθά αποτελέσματα, τόσον μία κακεντρεχής και μοχθηρά σκέψης μπορεί να ενεργήσει ως δηλητήριο επί των συνανθρώπων μας.
Ο ΄Ελληνας άνθρωπος οφείλει να ανυψωθεί διά συνεχών προσπαθειών, είς την αντίληψη ότι τόσον οι σκέψεις, όσον και τα αισθήματα του, παρουσιάζουν διά το Σύμπαν την ιδίαν σπουδαιότητα, όσον και οι πράξεις του. Πρέπει να αναγνωρίσει ότι είναι εξίσου βλαβερό διά τον πλησίον του το να τον μισή ή να τον κακολογεί, όσον και να τον κτυπά. Εκ τούτου συνάγεται ότι όταν εγώ εργάζομαι διά την τελειοποίησή μου, δεν το πράττω μόνον διά τον εαυτό μου αλλά διά ολόκληρο τον Ελληνισμό. Η αγνότης των σκέψεων και των αισθημάτων μου, είναι εξίσου ωφέλιμος διά το περιβάλλον, όσον και οι υλικές ευεργεσίες. Εφ’ όσον δεν δίδω την πρέπουσα πίστη είς την πανελλήνιο αυτήν σπουδαιότητα της εσωτερικής μου ζωής, δεν δύναμαι να κριθώ άξιος όπως ονομασθώ «ΕΛΛΗΝ».
4.-  ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ
Ο ενσαρκώνων όλες τις ηθικές αυτές αρχές και δημιουργών εξ αυτών κανόνα βίου, είναι γνώστης της μεγάλης επιστήμης της ζωής και αντιπροσωπεύει οντότητα ελευθέραν, ανεξάρτητον και απηλλαγμένην όλων των συνθηκών, προλήψεων, εθίμων και συνηθειών της ανθρωπίνης κοινωνίας. Είναι εκείνος ο οποίος έχει αχθεί είς τέτοιον φωτισμό του πνεύματός του, ώστε να μη δύναται να υπακούει παρά μόνον είς την συνειδητή του οντότητα. Σημαίνει να έχει απαλλαγή από τις διάφορες ατέλειες, περιορισμούς ή ακρότητες, διά των οποίων γινόμαστε δούλοι πρώτον ημών αυτών και ύστερον των άλλων. Διότι «οι δυνάστες χρησιμοποιούν αποκλειστικώς και μόνον τις ατέλειες και αδυναμίες μας, διά να καθυποτάξουν ημάς και μας υποδουλώσουν. Αλλά και εάν ακόμη κατορθώσουμε να απαλλαγούμε από τους εξωτερικούς δεσμούς και αν ακόμη αποφύγουμε την επίδραση των άλλων, παραμένουμε αιχμάλωτοι του εαυτού μας. Τα ελαττώματα, τα πάθη και τις κακίας που τόσον ευχαρίστως καταδικάζομε επί των άλλων, καλλιεργούμε με στοργή τα δικά μας και έτσι την αλαζονεία την μετατρέπομε για μάς σε αξιοπρέπεια, την οργή σε φιλοτιμία, και την φιλαργυρία σε φρόνιμο οικονομία».
Η καλώς νοουμένη ελευθερία, είναι η αιτία αλλά και συγχρόνως το αποτέλεσμα της εξελίξεως του ανθρωπίνου πνεύματος. ΄Οσον ο ΄Ελλην προοδεύει, τόσον τα όρια της διανοητικής ελευθερίας ευρύνονται και όσον τα όρια αυτά ευρύνονται, τόσον περισσότερο αντιλαμβάνεται τα καθήκοντα και τα δικαιώματα τα οποία ο φυσικός και ηθικός νόμος του επιβάλλει, χωρίς ουδέποτε εξ αγνοίας να καταπατά αυτά. Ο κοινός άνθρωπος, ο αμαθής, επειδή ακριβώς αγνοεί την διάκριση μεταξύ του καλού και του κακού, έχει περιορισμένα τα όρια ελευθερίας της συνειδήσεως, αυτό δε γίνεται αυτομάτως υπό της Φύσεως, διότι άλλως η κακώς χειριζομένη αυτή ελευθερία, θα είχε ως επακόλουθο την αναρχία.
Τα κύρια χαρακτηριστικά της θεότητος είναι η ελευθερία και η δικαιοσύνη. Αναγόμενος λοιπόν ο άνθρωπος προς την πλήρη ενσάρκωση της ελευθερίας, καθίσταται επί μάλλον και μάλλον γνώστης της θείας αυτού καταγωγής, είναι δε τούτο απαραίτητος προϋπόθεσης, ίνα ο άνθρωπος συνδεθεί με την πηγή εξ ης απέρρευσε. Μόνον ο ελεύθερος άνθρωπος δύναται να γνωρίσει το Θείον.
Εφ’ όσον το ανθρώπινο όν απαλλάσσεται των δεσμών οι οποίοι περιορίζουν τις εκδηλώσεις του, τόσο περισσότερο το πεδίον της ελευθερίας του ευρύνεται, ούτως ‘ώστε να δυνάμεθα να θεωρήσουμε τους βαθμούς της εξελίξεως του ατόμου, ως συνάρτηση του βαθμού της υπ’ αυτού κατακτωμένης ελευθερίας. ΄Όταν όμως λέγομε ότι, είς άνθρωπος κατέκτησε την ελευθερίαν, δεν εννοούμε ότι ο άνθρωπος αυτός μπορεί να πράττει κατά το δοκούν συμφώνως προς τα συμφέροντά του, διότι η ελευθερία δεν συνεπάγεται την αναρχία, αλλά την προσαρμογή του ατόμου προς τους νόμους της δημιουργίας και της ζωής. Ο πλέον ελεύθερος άνθρωπος, είναι και ο πλέον πειθαρχικός, διότι πράττει το πρέπον και θέλει ότι ο φυσικός νόμος υπαγορεύει.
΄Οσον περισσότερο το ανθρώπινο όν προοδεύει είς την κατάκτηση της ελευθερίας του, τόσον περισσότερο τείνει προς την επιτέλεση του προορισμού του, ο οποίος τελικώς είναι η δημιουργία τελείου ανθρώπου. Η πραγματοποίησης αυτή της ελευθερίας, έχει ως άμεσα πραγματικά αποτελέσματα την ακτινοβολία δυνάμεων είς το περιβάλλον το οποίον επωφελείται αυτών και ούτω πραγματοποιείται ο κόσμος της αμοιβαιότητας, της αλληλεγγύης και συμπαθείας. Μακράν δε από του να προϋποθέτει ο νόμος αυτός την υποχώρηση του ατόμου και ελάττωση της ισχύος του, αντιπροσωπεύει δυναμική εκ του νόμου της ελευθερίας.
5.-  ΑΙΣΘΗΜΑ ΣΕΒΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑΣ
Το αίσθημα του σεβασμού και της λατρείας απέναντι αξιοσεβάστων νόμων ή εκπροσώπων είς την κοινωνία της ανωτερότητος, είναι και τούτο είς παράγοντας συντελεστικός πνευματικής προόδου. Ο άνθρωπος ο οποίος από της παιδικής του ηλικίας, έχει την ικανότητα να προσβλέπει μερικά πρόσωπα με θαυμασμό και αφοσίωση, και να λαμβάνει τα πρόσωπα αυτά ως πρότυπα ιδεώδους προς το οποίον τείνει να φθάσει, ο άνθρωπος αυτός έχει έμφυτον την δημιουργικήν αυτήν ικανότητα του πνεύματος και προώρισται να κατορθώσει μεγάλα πράγματα είς την ζωή του. Αλλά και διά τον άνθρωπον ο οποίος έφθασε είς την ώριμο ηλικία και κρίση, η ικανότης να σέβεται και να λατρεύει ανθρώπους των οποίων διαπιστώνει ή υποψιάζεται την προσωπικήν των αξία, δεν μπορεί παρά να τον βοηθήσει είς την κατάκτηση των ανωτέρων πνευματικών αληθειών.
Είς την εποχή όπου ζούμε, είναι εξαιρετικώς ενδιαφέρουσα η προσέλκυσης της προσοχής επί του σημείου τούτου. Ο πολιτισμός μας, έχει πράγματι τάσιν να επικρίνει, να αμφιβάλλει, να συζητεί τα πάντα, αποστρέφων έτσι εμάς από της οδού του σεβασμού και της εμπιστοσύνης. Και αυτά ακόμη τα τέκνα μας, προτιμούν να επικρίνουν παρά να ακούνε μετά σεβασμού. ΄Ετσι, κάθε κριτική, κάθε πρώϊμος επίκρισης φερομένη εναντίον άλλων, αποδιώκει από την ψυχήν δυνάμεις διά των οποίων η απόκτησης των γνώσεων τελείται, ενώ τουναντίον τάση σεβασμού, τις αναπτύσσει. Δεν προτιθέμεθα δι’ αυτών να καταδικάσωμε τον πολιτισμόν μας, διότι είς αυτήν ακριβώς την επίκρισην, την εν συναισθήσει εξέτασιν, την συνήθεια «να δοκιμάζωμε τα πάντα ίνα εκλέξωμε το καλλίτερο» έγκειται η πρόοδος της γενεάς μας. Αλλά εκείνο το οποίον τοιουτοτρόπως κερδίσαμε από απόψεως εξωτερικής μορφώσεως, το χάνομε εξ αντιθέτου από πνευματικής απόψεως, είς το πεδίο της ανωτέρας εξελίξεώς μας. Υπογραμμίσωμεν ακόμη ενταύθα ότι πρόκειται περί λατρείας της αληθείας και όχι των προσώπων.
Το ιδεώδες υπεχώρησε κατά την εποχή μας, προ του κριτικού πνεύματος. Αισθήματα τελείως διαφορετικά αντικατέστησαν τα του σεβασμού, της αγάπης και του θαυμασμού. Τις διαθέσεις αυτές, ο πολιτισμός μας τας εκδιώκει επί μάλλον και μάλλον είς τρόπον ώστε  στην καθημερινή μας ζωή ελάχιστες ευκαιρίες ο άνθρωπος συναντά κατά τις οποίες δοκιμάζει αυτές. Εκείνος ο οποίος ακολουθεί ορμές προς την ανωτέραν γνώσιν, οφείλει να προκαλεί τις διαθέσεις αυτές, να τις εγκαθιστά εντός της ψυχής του. Τούτο, εννοείται, δεν επιτελείται διά της απλής μελέτης, αλλά μάλλον διά του τρόπου της ζωής. Εάν επιθυμείτε να καταστείτε οπαδός της ΑΛΗΘΕΙΑΣ, πρέπει να εξελίξετε διά της ασκήσεως τις προς λατρεία τάσεις σας, να αναζητήσετε είς το περιβάλλον σας ή είς τις μελέτες σας εκείνο το οποίο θα μπορούσε να σας εμπνεύσει αίσθημα σεβασμού και θαυμασμού.
Εάν συναντών έναν άνθρωπον, δεν σκέπτομαι παρά πώς να κατακρίνω τις αδυναμίες του, αυτοενθουσιάζομαι δι’ ανύπαρκτο πνευματική δύναμη’ εάν όμως αναζητήσω με καλοσύνη να διεισδύσω στις αρετές του, τότε γίνομαι κάτοχος υπαρκτής πνευματικής δυνάμεως. Ο μαθητής λοιπόν ουδεμία ευκαιρία πρέπει να χάνει, όπου θα μπορούσε να εφαρμόσει την αρχήν αυτήν. Δοκιμασμένοι ΄Ελληνες φιλόσοφοι, γνωρίζουν τι χρεωστούν είς την συνήθειαν των να παρατηρούν είς το κάθε τι την καλήν όψη, αποφεύγοντες να διατυπώσουν αμέσως είς κάθε περίσταση επικρίσεις. Ο άνθρωπος κατέχει όλα τα κατάλληλα μέσα διά να εξελιχθεί, να μεταμορφωθεί εσωτερικώς, και κατά βάθος’ δεν αρκεί να επιδεικνύωμε κατ’ επίφαση σεβασμό, αλλά να είναι ούτος εγκατεστημένος σε εμάς.
6.-  ΠΙΣΤΙΣ
Είναι το χαρακτηριστικόν του προοδευμένου Έλληνος, διότι η πίστης του αύτη πηγάζει εκ των μέχρι τούδε αποκαλύψεων των οποίων εγένετο μέτοχος και οι οποίες του δίδουν την σταθερά πεποίθηση περί υπάρξεως ανωτέρων τινων υποστάσεων εν αυτώ, οι οποίες τον καθοδηγούν εν τη απολυτρώσει, έχει πλήρη πεποίθηση είς τον θείας καταγωγής του Διδασκάλου του, ο οποίος εις το εξής θέλει τον οδηγήσει βήμα προς βήμα προς την αποκάλυψη της ΑΛΗΘΕΙΑΣ.
Αλλά τόσον η πίστης, όσον και το αίσθημα της λατρείας προς τας ανωτέρας αυτού δυνάμεις, τον οδηγεί από βαθμίδος είς βαθμίδα, είς την πίστην περί υπάρξεως ανωτέρας ιερχίας πνευματικών δυνάμεων, οι οποίες μεταξύ των άλλων των προορισμών είναι και να κατευθύνουν τα βήματα του Ελληνισμού. Η θεία αύτη ιεραρχία, φυσικόν είναι να έχει την σύνθεσή της είς μία πνευματική οντότητα ανωτέραν πάσης συλλήψεως και ανωτάραν πάσης διανοητικής κατανοήσεως. ΕΙΝΑΙ  Ο  ΖΕΥΣ.  
Δια να μπορείτε να σκέπτεσθαι σωστά, μην βλέπετε τηλεόραση και μην διαβάζετε εφημερίδες είναι κίνδυνος θάνατος διά το πνεύμα.
Δευκαλίων Κωνστ. Βατιμπέλλας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: